Laboratorijske postavke sa sadržajima energetske efikasnosti oblasti električnih mašina i elektromotornih pogona na fakultetu tehničkih nauka u čačku

##plugins.themes.bootstrap3.article.main##

Miroslav Bjekić Marko Rosić Vojislav Vujičić

Apstrakt

Na fakultetu tehničkih nauka u Čačku se u okviru Laboratorije za električne mašine, pogone i automatiku – EMPA kontinuirano od njenog osnovanja, a posebno u poslednjih desetak godina se kroz nacionalni projekat: „Istraživanje, razvoj i primena programa i mera energetske efikasnosti elektromotornih pogona„ (oblast Energetika, rudarstvo i energetska efikasnost) i Tempus projekat „Network Remote Laboratory - NERELA“ vrše istraživanja iz oblasti energetske efikasnosti.


U radu će biti opisano više laboratorijskih postavki koje su osmišljene, projektovane i realizovane Laboratoriji EMPA. U ovoj laboratoriji se vrše ispitivanja svih osnovnih tipova električnih mašina (jednosmernih, asinhronih, sinhronih i specijalnih). Jedna od bitnijih ispitivanja su određivanja gubitaka i stepena iskorišćenja. Navedena ispitivanja realizuju studenti završnih godina studijskih programa ERI/Elektrenergetika i Mehatronika (osnovne akademske i strukovne, master akademske i strukovne studije) u vidu predispitnih obaveza ili za izradu diplomskih i master radova.


Neke od laboratorijskih postavki koje se tiču energetske efikasnosti su sledeće:


– određivanje gubitaka u magnetnom kolu,


– određivanje stepena iskorišćenja distributivnog transformatora pomoću obrade rezultata ogleda kratkog spoja i praznog hoda,


– određivanje klase energetske efikasnosti trofaznhih asinhronim mašina snaga do 7,5 kW kontrolisanim opterećivanjem elektromagnetnom kočnicom,


– određivanje stepena iskroišćenja pumnog sistema u PAT režimu rada kao i svih njegovih komponenti: frekventni pretvarač, pumpa, cevovod, pumpa u inverznom režimu rada (PAT-Pump As Turbine), i


– određivanje stepena iskorišćenja motora JS sa nezavisnom pobudom


Cilj navedenih laboratorijiskih postavki je da se studenti upoznaju sa gubicima koji se javljaju u elektromotornom pogonu, da znaju da procene veličinu tih gubitaka kao i da znaju da izaberu njegovu konfiguraciju koja će za određeni, unapred zadati radni režim biti optimalna sa stanovišta energetske efikasnosti.


Sve laboratorijske vežbe su postavljene na sajtu laboratorije (www.empa.ftn.kg.ac.rs) sa datim rezultatima merenja i obrade rezultata merenja.

##plugins.themes.bootstrap3.article.details##

Kako citirati
BJEKIĆ, Miroslav; ROSIĆ, Marko; VUJIČIĆ, Vojislav. Laboratorijske postavke sa sadržajima energetske efikasnosti oblasti električnih mašina i elektromotornih pogona na fakultetu tehničkih nauka u čačku. Zbornik Međunarodne konferencije o obnovljivim izvorima električne energije – MKOIEE, [S.l.], v. 9, n. 1, july 2021. Dostupno na: <http://izdanja.smeits.rs/index.php/mkoiee/article/view/6629>. Datum pristupa: 03 july 2022
Sekcija
Energetska efikasnost

Reference

[1] Laboratory for electrical machines, electrical drives and automatics (EMPA) at the Faculty of Technical Sciences in Čačak site: www.empa.ftn.kg.ac.rs
[2] Bjekić, M., Šućurović, M., Štatkić, S., Rosić, M., Božić, M., Results overview on the project - Research development and implementation of programs and measures for energy efficiency of electric drives”(in Serbian), Proceedings (el. ver.), VI Regional Conference: Industrial en-ergy and environmental protection in South-Eastern Europe-IEEP 2017, Paper no. 032. ISBN: 978-86-7877-028-9, Srbija, Zlatibor, 21-24. June, 2017 [M63]
[3] Božić, M., Rosić, M., Koprivica, B., Bjekić, M., Antić, S., Efficiency classes of three-phase, cage-induction motors (IE-code) software, INDEL2012, IX Symposium Industrial Electronics, INDEL 2012, pp 87-91, November 1-3, Banja Luka, Bosna i Hercegovina, 2012.
[4] Koprivica, B., Bozić, M., Rosić, M., Bjekić, M., Application of Standard and Modified Eh-Star Test Method for Induction Motor Stray Load Losses and Efficiency Measurement, Serbian Journal of Electrical Engineering, Vol. 9, No. 3, October 2012, pp.277-391, ISSN 1451-4869, DOI: 10.2298/SJEE1203377K, 2012
[5] Šućurović, M., Vujičić, V., Bjekić, M., Rosić, M., Bjekić, M., Power and Efficiency Deter-mination of Pat System Using Laboratory Setup, Proceedings of International scientific con-ference - UNITECH 2019, Vol. III, pp. 193-198, ISSN: 1313-230X, Gabrovo, Bulgaria,15-16. Nov. 2019.
[6] Vujičić, V., Šućurović, M., Bjekić, M., Rosić, M., Bjekić, M. , Experimental Determination of the Stepper Motor controlled Butterfly Valve Characteristics, Proceedings of the Interna-tional scientific conference - UNITECH 2019, Vol. I, pp. 35-39, ISSN: 1313-230X, Gabrovo, Bulgaria, 15-16. Nov. 2019
[7] Bjekić, M., Vujičić, V., Rosić, M., Šućurović, M., Separately excited DC machine parameters identification after the machine repair, (in Serbian), Proceedings of 65. ETRAN2021 confer-ence, Ethno Willage Stanišići, 8-10 September, 2021.