Tretman otpadne vode iz nove topionice bakra RTB Bor

##plugins.themes.bootstrap3.article.main##

Dragana Radovanović Milisav Ranitović Željko Kamberović Marija Korać Milorad Gavrilovski

Apstrakt

Projekat modernizacije topionice bakra i fabrike sumporne kiseline RTB Bor uključuje i rekonstrukciju starog pogona za tretman otpadne vode (wastewater treatment plant, WWTP). Zadatak tima iz Inovacionog centra TMF-a je bila izrada tehničko-tehnološkog rešenja za rekonstruisani WWTP i razvoj novog  procesa tretmana otpadne vode. Otpadna voda iz primarne topionice bakra je izrazito kisela, sa visokim sadržajem rastvorenih teških metala i arsena. Tretman otpadne vode uključuje neutralizaciju kiseline i precipitaciju teških metala u obliku hidroksida upotrebom hidratisanog kreča, dok se arsen iz rastvora uklanja koprecipitacijom sa železo(III) hidroksidom. Materijalni i energetski bilans procesa dobijeni su simulacijom tretmana otpadne vode u programskom paketu Superpro Designer uz termodinamičke parametre definisane u programu HSC Chemistry. Rezultati simulacije potvrđeni su eksperimentalnim ispitivanjem na nivou pilot postrojenja. Projektovani proces se primenjuje u eksploataciji WWTP u novoj topionici bakra RTB Bor. U rekonstruisanom WWTP tretira se 8,7 m2/h otpadne vode pri čemu nastaje 7,2 m2/h tretirane vode i 10,3 t/h otpadnog mulja. Otpadni mulj se karakteriše kao opasan otpad koji zahteva tretman pre odlaganja. Predložen je tretman solidifikacije/stabilizacije (S/S) upotrebom smeše letećeg pepela i hidratisanog kreča. Rezultati ispitivanja na laboratorijskom nivou, koji su uključili standardne testove luženja EN 12457 i TCLP, kao i pritisne čvrstoće dobijenih solidifikata, pokazuju da predloženi S/S tretman dovodi do stabilizacije preko 99% teških metala i preko 90% arsena. Tretirani otpadni mulj ima karakteristike neopasnog otpada i pogodan je za odlaganje.

##plugins.themes.bootstrap3.article.details##

Kako citirati
RADOVANOVIĆ, Dragana et al. Tretman otpadne vode iz nove topionice bakra RTB Bor. Procesna tehnika, [S.l.], v. 29, n. 1, p. 20-26, july 2017. ISSN 2217-2319. Dostupno na: <https://izdanja.smeits.rs/index.php/procteh/article/view/2766>. Datum pristupa: 22 sep. 2019 doi: https://doi.org/10.24094/ptc.017.29.1.20.
Sekcija
Tema broja

Reference

[1] Korać, M., Ž. Kamberović, Characterization of wastewater streams from Bor site. Meta-lurgija-J. Metallurgy, 13, 1, str. 41-51, 2007.
[2] Ilić, I.Z., D.T. Živković, N.M. Vušović, D.M. Bogdanović, Investigation of the correlation dependence between SO2 emission concentration and meteorological parameters: Case study—Bor (Serbia). J. Environ. Sci. Heal. A, 45, 7, str. 901-907, 2010.
[3] Orescanin, V., R. Kollar, A combined CaO/electrochemical treatment of the acid mine drainage from the “Robule” Lake. J. Environ. Sci. Heal. A, 47, 8, str. 1186-1191, 2012.
[4] Tehničko-tehnološko rešenje, Rekonstrukcija postojećeg postrojenja za neutralizaciju slabe kiseline u cilju tretmana otpadnih tokova FSF i PSC topionice bakra u Boru, 309/1, Inova-cioni centar Tehnološko-metalurškog fakulteta u Beogradu, 2014.
[5] Ivšić-Bajčeta, D., Ž. Kamberović, M. Korać, M. Gavrilovski, A solidification-stabilization process for wastewater treatment sludge from a primary copper smelter, J. Serb. Chem. Soc., 78, 5, str. 725-739, 2013.
[6] Best Available Techniques for the Non-Ferrous Metals Industries, European Commission, 2009.
[7] Crear R., Engineering and Design Precipitation/Coagulation, Department of the Army EM 1110-1-4012 U.S. Army Corps of Engineers, Washington, USA, 2001.
[8] Rulebook on categories, testing and classification of waste, 56/10, Official Gazette of the Republic of Serbia, Belgrade, Serbia, 2010.
[9] Conner, J.R., S.L. Hoeffner, The history of stabilization/solidification technology, Crit. Rev. Environ. Sci. Technol., 28, 4, str. 325–396, 1998.
[10] Tehničko rešenje, Novi tehnološki postupak stabilizacije/solidifikacijeopasnog mulja obra-zovanog nakon tretmana otpadne vode u Topionici bakra RTB Bor, TR-III-1/12, Inovacioni centar Tehnološko-metalurškog fakulteta u Beogradu, 2012.
[11] ASTM C109: Standard test method for compressive strength of hydraulic cement mortars (using 2-in. or [50-mm] cube specimens). Annual Book of ASTM Standards , Test Method ASTM C109 / C109M, American Society for Testing and Materials: West Conshohocken, Pennsylvania, USA, 2001.
[12] Method 1311: Toxicity Characteristic Leaching Procedure (TCLP). Test Methods for Eva-luating Solid Waste, Physical/Chemical Methods, EPA Publication SW-846; U.S. Environ-mental Protection Agency: Washington, DC, 1992.
[13] Malviya, R., R. Chaudhary, Factors affecting hazardous waste solidification /stabilization: A review. J. Hazard. Mater., 137, 1, str. 267-276, 2006.