Spektralna analiza vibracija turbomlaznih motora i stacionarnih gasnih turbina

Apstrakt

Nivo vibracija iznad normi datih tehničkim uputstvima proizvođača svakako je jedan od mogućih uzroka eventualnih otkaza turbomlaznih motora i stacionarnih gasnih turbina sa opasnim posledicama. Pri ispitivanju turbomotora na ispitnim stanicama kontinualno se vrši merenje nivoa amplitude brzine vibracija i upoređuje se sa propisanim granicama, definisanim za veći broj kontrolnih tačaka vezanih za broj obrtaja rotorskog sklopa. Imajući u vidu da je izvor najopasnijih vibracija na navednim tipovima motora rotorski sklop, svakako da se posebna pažnja posvećuje merenju nivoa vibracija na tzv. osnovnom harmoniku, odnosno pri frekvencijama koje se poklapaju sa radnim dijapazonom broja obrtaja (0 – 250Hz). Vrlo često se dešava da je nivo amplitude brzine vibracija na osnovnom harmoniku u dozvoljenim granicama, ali se pojavljuju pikovi vibracija van propisanih normi na frekvencijama koje su van radnog dijapazona broja obrtaja. U tom slučaju izvodi se spektralna analiza vibracija da bi se utvrdilo na kojoj se frekvenciji pojavljuju pikovi. Utvrđenu frekvenciju pika kasnije koristimo za određivanje reda – broja harmonika, koji nam može ukazati koji je deo ili sklop turbomotora izvor pobude na rezonantno oscilovanje. U radu je prikazan konkretan slučaj spektralne analize vibracija i utvrđivanja izvora pobude na oscilovanje na motoru tipa VIPER 632-46.